مروری بر کتاب هیتلر در تاریخ

مردی که نامش در عنوان و سرفصل‌های کتاب به چشم می‌خورد زندگی‌‌ام را تا سال‌ها چنان تحت‌تاثیر قرار داده که چیزی جز شرمساری و سرافکندگی برایم نداشته است. سه سال و نیمه بودم که هیتلر به قدرت رسید و تقریباً شانزده سال داشتم که خودکشی کرد. من در سال‌هایی که او در قدرت بود بزرگ شدم، به مدرسه رفتم و زیر سایه جنگ زندگی کردم.

تنها پس از اینکه هیتلر از صفحه روزگار محو شد فهمیدم چقدر تحت‌تاثیر او قرار داشته‌ام. پس از جنگ بود که گزارش‌هایی درباره اردوگاه‌های مرگ و دادگاه‌های نورنبرگ خواندم و دریافتم که در زمانۀ یک جنایتکار زندگی می‌کردم. ‌آن وقت بود که این سئوال برایم مطرح شد که هیتلر چگونه به قدرت رسید. عمدتاً سوال‌هایی از این دست بود که مرا به مطالعه تاریخ کشاند. م

اولین بار در زمستان 1945 بود که نبرد من را خواندم بی‌آنکه چیزی از آن سر در بیاورم اما چندسال بعد با مطالعه دوباره آن ناگهان پی بردم که تمام کارهایی که هیتلر در دهه 1940 انجام داد در دهه 1920 برنامه‌ریزی کرده بود.

در همین کتاب بود که از دو هدف اصلی او یعنی کشورگشایی و نابودی یهودیان به صراحت سخن رفته بود. همیشه می‌شنیدم که هیتلر یک دیوانه است اما دریافتم که دست‌کم ذهنی منطقی داشت. من عنوان «هیتلر در تاریخ» را زمانی انتخاب نمودم که می‌بایست برای دریافت درجه استادی سخنرانی‌ای ایراد می‌کردم.

ناشری که در بین حضار نشسته بود به من پیشنهاد کرد کتاب کوچکی در این باره بنویسم که در سال 1969 منتشر شد و البته مورد انتقاد برخی از صاحب‌نظران قرار گرفت که چرا نحوه روی کار آمدن هیتلر و عملی کردن ایده‌هایش را به توضیح نداده‌ام. هرچند پرداختن به این سئوال موضوع کتاب نبود اما پرسشی بود که از سال 1945 ذهنم را به خود مشغول داشته بود.

وقتی در سپتامبر و اکتبر 1983 برای ایراد مجموعه سخنرانی‌هایی به انستیتو تاوبر دانشگاه برندایس دعوت شدم فرصت این را یافتم که پاسخ‌هایی را که طی سال‌ها بدان رسیده بودم جمع‌بندی کنم. از این رو، نظرات ارایه‌شده در این کتاب ماحصل چندین و چندسال کار و مطالعه من است. فصل اول کتاب نحوه به قدرت رسیدن هیتلر را توضیح می‌دهد.

دو فصل بعدی نتایج منطقی دو فصل از کتاب قبلی من است. در کتاب مربوطه سعی‌ام بر این بود نشان دهم چگونه این مرد اهدافش را طراحی و مدون نمود. در کتاب پیش رو اما کوشیده‌ام توضیح دهم چگونه این اهداف را به مرحله اجرا درآورد. در فصل چهارم به تبیین این موضوع پرداخته‌ام که چرا او با آمریکا وارد جنگ شد. فصل آخر کتاب از مجموعه سخنرانی‌هایم در برندایس نبود بلکه به چاپ دوم نسخه آلمانی کتاب افزوده شد. از آنجا که این فصل در ترجمه انگلیسی وجود نداشت تصمیم گرفتم به کتاب اضافه کنم. فصل مربوطه هم مشتمل بر تاملات اضافی و هم دربردارندۀ خلاصه‌ای از پژوهش‌ها و نیافته‌هایم است.

در اینجا لازم می‌بینم مجدداً ازانستیتو تاوبر و رییس پیشین آن، پروفسور برنارد واسرشتاین، به خاطر دعوتی که از من به عمل آوردند تشکر کنم. همچنین بار دیگر مراتب قدردانی‌ام را از شنوندگان سخنرانی‌هایم بابت صبر و شکیبایی‌شان و نیز سوالاتی که مطرح می‌کردند‌ اعلام می‌کنم. از دوستم رودلف بینیون بی‌نهایت سپاسگزارم که نه تنها پیشنهاد ایراد سخنرانی‌ها از او بود که اگر این سخنرانی‌ها قابل خواندنند به خاطر اصلاحات و بازبینی‌های طاقت‌فرسای وی روی انگلیسی من است. قدردان تلاش‌هایش هستم هرچند که با بسیاری از مطالب کتاب هم‌نظر نبود. کمترین کاری که می‌توانم انجام دهم تاکیدی است بر اینکه نقاط قوت کتاب از آن او است و کاستی‌ها از آن من. رودی و لطف و مهربانی‌اش هفته‌های اقامتم در برندایس را به لذتی فراموش‌ناشدنی بدل نمود.