کتاب اصول مشروطه خواهی ادعای حاکمیت - نشر پیله

ادعای حاکمیت

کتاب اصول مشروطه خواهی
Rate this post

دولت مدعی است که بر مردم و کسانی که در سرزمین‌اش هستند اقتدار دارد؛ مدعی است که در خصوص اینکه مردم چگونه باید رفتار کنند، حرف آخر را می‌زند. در حالی که بدنه‌های زیادی در دولت هستند که مدعی اِعمال محدود اقتدارند مثلاً شرکت‌های بزرگ، اتحادیه‌ها، مدارس، همگی مدعی‌اند که حق دارند اقتدار را به طور محدود در سطحی معلوم اِعمال کنند دولت یک ادعای صلاحیت بسیار گسترده‌تر دارد: هر حوزه‌ای از زندگی ملت‌اش، و زندگی کسانی که درون مرزهایش هستند و دست او به آن‌ها می‌رسد.

 حاکمیت

برای کسانی که دربارۀ دولت قلم می‌زنند، این ادعای اقتدار یکی از مشخصه‌هایی است که ماهیت‌اش را تعریف می‌کند. شاید معروف‌ترین تفسیر از دولت که مدعیات اقتدار را در کانون توجه می‌گذارد از آن ماکس وبر باشد. معمولاً شخصیت‌پردازی دولت وبر نقطه آغاز بحث دربارۀ نهاد دولت است؛ او آن را به مثابۀ «یک اجتماع انسانی که (موفقت‌آمیز) ادعای انحصار مشروع استفاده از قدرت فیزیکی درون یک سرزمین فرضی را دارد» توصیف می‌کند.

پژوهشگران معمولاً بر توسل به زور به عنوان بخش محوری تعریف تمرکز کرده‌اند، ولی با این حساب که زور تنها زمانی به کار گرفته می‌شود که اقتدار دولت به حق‌طلبی کشیده شده است، می‌توان گفت که پس اقتدار و نه زوربخش اصلی تعریف است. دولت اوامری صادر می‌کند که پشتبند آن زور است: گرچه این فرامین از دستورات مرد مسلح قابل تمیز است، به این معنی که دولت مدعی است باید از او اطاعت شود؛ دولت دعوی اِعمال اقتدار مشروع دارد، و زمانی که به زور متوسل می‌شود حق دارد این کار را بکند چون فرد در به رسمیت شناختن حق او به فرماندهی، قصور ورزیده است.

ماهیت دقیق اقتدار دولت قابل بحث است. برای وبر دولت مدعی است که تمام اجرای اقتدار درون مرزهایش توسط او تلویحاً یا صریحاً یا مشروع است یا اصلاً غیرمشروع و تهدیدی علیه دولت. در مقابل، لس گرین می‌گوید که دولت مدعی است که در سرزمین‌اش قدرت فائق دارد؛ در حالی که دولت ادعا می‌کند که حق دارد سایر قدرت‌های درون مرزهایش را حذف یا مقید سازد، مدعی نیست که این بدنه‌ها منبع اقتدار خودشان را در رخصت صریح یا تلویحی او می‌جویند.

از این منظر، تفسیر گرین مرحج‌تر است تا تعبیر وبر. ممکن است دولت تصدیق کند که روابط اقتدار درون سایر نهادهای اجتماعی وجودی مستقل و غیر- اشتقاقی دارند: دولت نیازی ندارد مدعی شود که روابط اقتدار درون نهاد خانواده، به عنوان یک مثال، مستقر یا معتبر کرده است. به علاوه، دولت نیازی ندارد مدعی شود که حق دارد در روابط سایر مراجع دخالت کند. وقتی سایر نهادها درست کار می‌کنند، ممکن است دولت نتیجه بگیرد که دخالت در آن‌ها نابجا است؛ که آن‌ها ورای حوزه قضایی محض دولت قرار دارند.

در این زمینه: اساس مشروطه

برگرفته از کتاب اصول مشروطه خواهی

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *