این ترفند عمدتاً هنگام نزاع بین علما در حضور افراد عادی کاربرد دارد. اگر استدلالی در خصوص موضوع مورد بحث ندارید و تعصبی نیز در کار نیست، میتوانید یکی از حضار را مخاطب قرار دهید و استدلال مخالف بی اساسی را مطرح کنید که فقط متخصصان آن امر میتوانند بی اساس بودن آن را تشخیص دهند.
شکست حریف
درست است که حریف شما فرد عالم و متخصصی در آن حوزه هست ولی تماشاچیان که افراد حرفهای نیستند و اینجا است که حریف شما در چشم تماشاچیان بحث شکست خورده است، مخصوصاً اگر استدلال مخالف شما او را در وضعیت مضحکی قرار دهد.
مردم منتظر هر مسئله خنده داری هستند تا بخندند و شما این خندهها را کنار خود دارید. حریف شما برای اینکه نشان دهد مخالفت شما بیهوده بوده است نیاز به توضیحی مفصل راجع به مبحث و ارجاع به اصول و منابعی در آن حوزه علمی یا مبانی موضوع مورد بحث دارد، و مردم نیز حاضر به شنیدن این صحبتها نیستند.
برای نمونه، طرف مقابل شما اظهار میدارد که در شکل گیری اولیه رشته کوه، گرانیت و سایر عناصر موجود در ترکیب آن به دلیل درجه حرارت زیاد، در حالت سیال یا مذاب قرار داشتند؛ و دما حتماً حدود 480 درجه فارنهایت بوده است؛ و وقتی توده کوه شکل گرفته، دریا آن را پوشانده است.
خطاب به تماشاچیان پاسخ میدهید که در این درجه حرارت در واقع مدتها پیش از آن، یعنی در 212 درجه فارنهایت__دریا در حال جوشیدن بوده است و به صورت بخار در هوا پخش شده است.
حضار به این صحبت میخندند. برای رد این مخالفت، حریف شما باید نشان دهد که نقطه جوش نه تنها به درجه حرارت، بلکه به فشار جو بستگی دارد، و به محض اینکه نیمی از آب دریا بخار شود این فشار چنان افزایش میابد که بقیه آن حتی در دمای 480 درجه از جوش میافتد. وی از توضیح این مسائل عاجز است زیرا شرح این مسئله برای افراد ناآشنا به فیزیک نیازمند رسالهای در این باب است.
در این زمینه: اساس همه جدل ها
برگرفته از کتاب هنر بحث و جدل

