شهر فرنگ بزرگ

از میان رفتن برنهاده‌ی بنیادین، پیامدهایی ژرف در پی داشته که حتی توجه کسانی را جلب کرده که در ساحتی دون ساحت فلسفه سیر می‌کنند؛ و به طرز طعنه‌آمیزی همین‌ها هستند که نخستین گام‌ها را در جهت ترمیم این آسیب برمی‌دارند.

شهر فرنگ

نیازی نیست که بگوییم که تلاش‌های این افراد، به سبب کمبود ذکاوت آن‌ها بی‌ثمر می‌ماند، زیرا آنچه که آن‌ها انجام می‌دهند، تلاش برای نوعی بازسازی با کمک وسیله‌های فیزیکی است، آن هم هنگامی که چندپارگی به حد بحران رسیده است.

مشکلی که از هم گسیختگی در دامن مردان عمل می‌گذارد، همان‌ها که مسئولیت دولت‌ها، نهادها، و کسب و کارها را دارند، این است که چگونه مردم را که دیگر ایده‌ی مشترکی درباره‌ی اکثر چیزهای اساسی ندارند، به فعالیت مشترک ترغیب کنند. چنین مشکلی در عصر باورهای مشترک وجود ندارد، چرا که در چنین عصری حوزه‌ی وسیعی از توافقات بنیادین وجود خواهد داشت، و طی آن به دگراندیشی نه به دید تفاوتی ناشی از خودگرایی، که به دید نوعی کفر نگاه می‌کنند. در این دوران تمام افراد گروه از زمینه‌ای که معیارهای داوری ارزشی را فراهم می‌کند، آگاهند.

هرچند، هنگامی که خودشکوفایی بدل به هدف زندگی شود، این آگاهی از بین می‌رود. این آگاهی دقیقاً در آن لحظه‌ای از بین می‌رود که خود بر استقلال خویش تاکید می‌کند؛ آیا پس از این، برقراری وفاق میان مدیریت سازمانی و اراده‌ی فردی ممکن خواهد بود؟ سیاستمداران و تاجران علاقه‌ای به نجات روح انسان‌ها ندارند، آنان صرفاً می‌خواهند تا سامانمندی را به صورتی حداقلی برای تأمین جایگاه‌ها و درآمدهایشان حفظ کنند. این رهبران راه‌حلی لیبرالی را برای مشکلاتشان برگزیدند. بنا بر این بود که مذهب کنار گذاشته شود و آموزش را به جای آن قرار دهند، با این فرض که بتواند همان بازدهی را ایجاد کند.

جدایی آموزش از مذهب، که یکی از پرافتخارترین دستاوردهای مدرنیسم است، جیزی جز امتداد جدایی دانش از متافیزیک نیست. بدین ترتیب، آموزش جدا افتاده، می‌تواند القائات فکری مدنظر این رهبران را اعمال کند. بدیهی است که ما آموزش در کلاس درس را نیز مشمول تمام آن دستورالعمل‌های نهادینه شده می‌دانیم که در راستای منویات دولت قرار می‌گیرند. با این حال آموزشی که اهداف این رهبران را به بهترین نحو محقق می‌سازد، القائات فکری سازماندهی شده‌ای است که همه روزه تمام شهروندان را از رهگذر کانال‌های اطلاعاتی و سرگرمی تحت تاثیر قرار می‌دهد.

در این زمینه: جهان علم و عقلانیت

برگرفته از کتاب ایده ها پیامد دارند