جنجال آیشمن

گزارش هانا آرنت در مورد دادگاه آیشمن با مخالفت گسترده‌ای از سوی سازمان‌های یهودی و همچنین روشنفکران یهودی در اسرائیل و آمریکا مواجه گردید. آنها هانا آرنت را متهم کردند که وی مسئولیت نابودی و اضمحلال یهودیان را به خودشان نسبت داده و در عین حال مسئولیت آیشمن برای اجرای «راه حل نهایی» را بی اهمیت و کمرنگ جلوه داده است.

آیشمن

آنها همچنین مدعی شدند که هانا آرنت دارای «از خودبیزاری یهودی» و همچنین نگرشی ضد صهیونیستی است. زیگفرید موزسرئیس شورای مرکزی یهودیان در آلمان و یکی از دوستان قدیمی هانا آرنت از زمان حضور وی در برلین، به نمایندگی از این شورا نامه‌ای سرگشاده به نگارش درآورد که در آن به نوعی به آرنت اعلام جنگ نمود.

علاوه بر این تعدادی مقاله در نشریه مختص یهودیان آلمانی تبار مهاجر در آمریکا (نشریه‌ای که هانا آرنت خود در دهه 1940 میلادی با آن همکاری داشت) به انتشار رسید و در آنها علیه هانا آرنت موضع گیری شد. «اتحادیه ضد افترا» که توسط سازمان یهودی «بنای بریس» به منظور مقابله با یهودستیزی، حمایت از حقوق مدنی شهروندان، هر نوع نژادپرستی و مقابله با هر نوع نفرت‌پراکنی تأسیس شده بود، به همه دفاتر  و نمایندگی‌های خود نسبت به مطالعه کتاب «آیشمن در اورشلیم» هشدار داد و با انتشار کتابچه‌هایی که در آن استدلال‌های هانا آرنت خلاصه شده بود، از نظریات وی به شدت انتقاد کرد.

سرانجام یاکوب رابینسون دادستان اورشلیم چندین مقاله انتقادی برای «Facts» نشریه سازمان «بنای بریس» به رشته تحریر درآورد که بعدها در قالب کتابی با عنوان «و کج شده‌ها صاف می‌شوند» به انتشار رسید. رابینسون در این مقالات با دقت بسیار فراوان همه خطاها و اشتباهاتی که می‌توانست در کتاب «آیشمن در اورشلیم» بیابد را مطرح نمود.

جیدون هاوزنر دادستان اسرائیلی نیز به نیویورک سفر کرد تا در آنجا در جمع بازماندگان اردوگاه کار اجباری برگن- بلزن کتاب هانا آرنت را مورد انتقاد قرار دهد. در تابستان سال 1963 هنگامی که جنجال‌ها و اختلاف نظرها در ایالات متحده آمریکا بر سر کتاب «آیشمن در اورشلیم» به اوج خود رسید، هانا آرنت در سوئیس با زیگفرید موزس ملاقات کرد، موزس در این دیدار خواستار توقف انتشار کتاب «آیشمن در اورشلیم» شد، درخواستی که هانا آرنت به دلیل اصل آزادی بیان آن را نپذیرفت.

معدود متحدان هانا آرنت نیز نتوانستند در این جنجال از وی حمایت کنند. برونو بتلهایم روانشناس مشهور یهودیِ اتریشی تبار یکی از این افراد به شمار می‌رفت که از مواضعی نظیر هانا آرنت برخوردار بود، برای نمونه جمعیت خشمگین حاضر در «کالج شهری نیویورک» با فریادهای خود مانع از سخنرانی وی گردیدند. رائول هیلبرگ مورخ یهودیِ اتریشی تبار نیز یکی دیگر از این شخصیت‌ها بود، البته وی احساس می‌کرد که هانا آرنت به وی خیانت کرده است، چون آرنت در کتاب خود با وجود استناد به اثر هیلبرگ با عنوان «نابودی یهودیان اروپایی»، به درستی به نام وی اشاره نکرده بود.

به این ترتیب تنها تعداد معدودی از افراد باقی ماندند که هانا می‌توانست نسبت به همبستگی آنها مطمئن باشند و این افراد نیز بیشتر شامل شخصیت‌هایی غیر یهودی نظیر هاینریش بلوشر، کارل یاسپرس و ماری مک کارتی دوست آمریکایی آرنت می‌شدند. آنها نیز نتوانستند مانع از این شوند که هانا آرنت خود را قربانی یک توطئه علیه اثرش و شخص خودش (همان گونه که آرنت خود معتقد بود) نداند، چون از نظر هانا آرنت مخالفین با استدلال‌های عینی و واقع نگرانه موفق به مقابله با وی نشده بودند.

در این زمینه: آیشمن در اورشلیم

برگرفته از کتاب درآمدی بر هانا آرنت فیلسوف آزادی