رمان حافظه تداعی جریان فلسفی اگزیستانسیالیسم است

رمان حافظه تداعی جریان فلسفی اگزیستانسیالیسم است. این جریان، جریان هستی‎گرایی است و به تقدم وجود بر ماهیت با تأکید بر انسان معتقد است. این جریان بعد از جنگ جهانی دوم در آلمان و سپس در فرانسه و دیگر نقاط جهان رواج یافت و مسیر خود را به مطبوعات، سیاست و ادبیات و باز کرد. ژان پل سارتر به عنوان مطرح‌ترین نمایندۀ ادبیات اگزیستانسیالیستی است با نوشتن آثاری مثل «تهوع»، «دیوار»، «خانوداۀ خوش‌بخت» تفکرات فلسفی خود را در قالب داستان بیان کرده است. «بیگانه» اثر آلبر کامو نیز رمانی است که با تفکرات اگزیستانسیالیستی نوشته شده است.

رمان حافظه

در این آثار ادبیات وسیله‌ای برای بیان اندیشه‌های فلسفی است و همین موضوع باعث جلب توجه مردم به این جریان فلسفی شده است. اگر بخواهیم آثاری با نگاه فلسفی و به ویژه فلسفۀ اگزیستانسیالیسم در ادبیات فارسی نام ببریم باید به بزرگانی چون صادق هدایت، جلال آل احمد و شریعتی اشاره داشت. داستان مدیر مدرسه به قلم جلال آل احمد متأثر از داستان بیگانه اثر آلبرکامو ؛ بوف کور با الهام از تهوّع سارتر و مقدمه‌ای بر رباعیات خیام اثر صادق هدایت و در گفت‎وگوی تنهایی و کویریات شریعتی به تأثر از ژان پل سارتر از آثار نویسندگان فارسی در زمینۀ اگزیستانسیالیسم است.

ژانر رمان حافظه احساسی و تراژیک است. در جریان اگزیستانسیالیسم حقایق بر مبنای مضامینی همچون تنهایی، انزوا، ناامیدی، یأس، تشویش، دلهره، حزن و اندوه، احساسِ گناه ناشی از مسئولیت انتخاب، پوچی و بدبینی ساخته و پرداخته می‌شود که می‌توان برخی از آنها را به وضوح در رمان حافظه مشاهده کرد. در این اثر غمی پنهان و نهادینه شده را می‌توان یافت؛ تنهایی، انزوا، ناامیدی، یأس، تشویش، دلهره پوچی و بدبینی و احساس گناه را می‌توان در جای جای رمان مشاهده کرد. تمامی این عوامل دست به دست یکدیگر داده‎اند تا شخصیت اصلی رمان را به سرزندگی و معنای واقعی زندگی رهنمون سازند.

در این زمینه: بازگشت به زندگی

برگرفته از کتاب حافظه