علم سیاست و تاریخ

علم سیاست ارتباط بسیار نزدیکی با تاریخ دارد. ارتباط بین این دو علم اجتماعی آن‌قدر عمیق است که برخی از کارشناسان گفته‌اند: «تاریخ، سیاست گذشته و سیاست، تاریخ حال است». این گفته درست است که تاریخ بدون علم سیاست ثمری ندارد.

علم سیاست

علم سیاست بدون تاریخ ریشه‌ ندارد. تمام نهادهای سیاسی، دولت، حکومت، قوه مقننه، مجریه، قضائیه و غیره دارای تاریخ تکامل هستند. علم سیاست نمی‌تواند بدون مطالعه تاریخ نهادهای سیاسی به مطالعه هدفمند ماهیت، جایگاه و روابط معاصر آن‌ها بپردازد.

از این رو، علم سیاست همیشه از تاریخ برای مطالعه نهادهای سیاسی، یعنی تاریخ تکامل آن‌ها از ظهور و تکامل تدریجی گرفته تا اشکال، قدرت‌ها، کارکردهای، روابط متقابل و جایگاه‌های نسبی معاصرشان کمک می‌گیرد.

به‌همین ترتیب، مطالعه تاریخ مستلزم مطالعه پیامدهای سیاسی همه رویدادها و تحولات تاریخی در جامعه است. در غیاب چنین عملی، تاریخ به روایت صرف رویدادها و تحولات تقلیل می‌یابد. تاریخ برای کسب دانش درباره ابعاد سیاسی رویدادهای تاریخی به علم سیاست وابسته است. تاریخ نهادهای سیاسی تشکیل­دهنده عرصه مطالعاتی غنی‌ در حوزه‌ تاریخ است.

نکات زیر رابطه نزدیک بین علم سیاست و تاریخ را توجیه می‌کند:

• علم سیاست مطالعه سیاست است و سیاست خالق تاریخ است؛
• علم سیاست به تاریخ معنا و جذابیت می‌دهد؛
• دولتمردان و سیاستمداران سازندگان تاریخ هستند؛
• علم سیاست به واقعیت‌های تاریخی وابسته است؛
• تاریخ معلم علم سیاست است؛
• تاریخ، اسنادی درباره تکامل نهادهای سیاسی ارائه می‌دهد؛
• تاریخ به سیاست برای تعیین اهداف و ارزش‌های سیاسی کمک می‌کند؛
• تاریخ، مواد مطالعاتی برای علم سیاست فراهم می‌کند؛
• تاریخ، گنجینه علم سیاست است.

در این زمینه: علم سیاست و جغرافیا

برگرفته از کتاب مبانی علم سیاست