مروری بر کتاب سفر به سوی طنطل

این داستان به یکی از اعتقادات کهن برخی از عرب‌های خوزستان می‌پردازد. در این داستان سفری به طنطل خواهیم داشت؛ در باور اهوازی‌ها و عراقی‌ها این موجود جهش می‌یابد و به هر شکل، حیوان یا جسم بی جان تبدیل می‌شود، که در شب بیرون می‌آید. ریشۀ باور به این موجودِ نا موجود گویا به عقایدِ عرب‎های باستان باز می‌گردد که از او وحشت داشتند. این نام از افسانه‌های سومری گرفته شده است و البته آنچه مهم تر است استفادۀ نویسنده از این نماد است.

سفر به سوی طنطل

برخی از محققان بر این باورند که ریشه‌های این شخصیت به اسطوره «اِحفَيِّظ» بازمی‎گردد. این اسطوره طیّ نسل‌ها در جنوب عراق و جنوبِ ایران / اهواز و حومۀ آن سینه به سینه منتقل شده است. در دوران باستان، دو پادشاه بزرگ در جنوب درۀ بین النهرین می‌زیستند. این دو پادشاه همراه برادرشان احفيظ زندگی به ارمغان آوردند؛ شهرها و معابد زیبا ساختند. شهرها را با حصارهایی مستحکم محاصره کردند تا از سیل در امان باشد.

با کاشت نخل‌ها و میوه‌ها «بهشت خدا در زمین» را پدید آوردند؛ اما کبر و غرورشان آن­ها را به عصیان کشاند. در پی این عصیان، خداوند بر ایشان خشم گرفت و شهرهایشان را به لرزه انداخت. به همین دلیل موجوداتی افسانه‌ای برای محافظت از آن شهرها گماشته شدند. طنطل تا حدودی شبیه به شخصیت‎های افسانۀ «گِیلْگَمِش» و داستان طغیان پنج هزار سال پیش است. گیلگمش نخستین قهرمان انسانی و نخستین قهرمان تراژیک ثبت شده در ادبیات جهان است. این داستان پس از پنج هزار سال هنوز قابلیت جذبِ شنونده و خوانندۀ خود را دارد.

نویسنده – سرکار خانم مریم کعبی، که خود اهوازی است – با تکیه بر جنبه‌های سورئالیستی مفهومِ طنطل، داستان خود را پیش می‌برد. او با نگارش این داستان درصدد است با به کار گرفتن سبک‌های مختلفِ داستان سرایی و فرم‌ داستان کوتاه بتواند مشکلات، دغدغه‌ها، فرهنگ، آداب و رسوم یک فرد عربِ اهوازی را برای ما بیان کند. این اثر آنجا اهمیت می‌یابد که این کتاب دریچه‌ای برای خوانندگان کشورهای عربی می‌گشاید و امکان همذات پنداری را فراهم می‎آورد.

این نکته بسیار جالبِ توجه است که بتوان آداب و رسوم و فرهنگ انسان‌های عرب را در انتهای مشرق عربی خواند؛ جایی که فرهنگ عرب و فارس به هم پیوند می‌خورد و می‎توان به نکات و حقایق بسیاری در مورد فرهنگ آن‌ها پی برد.

در این کتاب از طریق فضاهایی که در داستان کوتاه منعکس شده می‌توان روح فرهنگ عرب را مشاهده نمود. در این کتاب، هر داستان تلنگری است که خواننده را تا تاریکی‌های عمیق بشریت پیش می‎برد و سپس به حالِ امروزِ او باز می‎گرداند؛ و بی شک این تأثیر از هر فرد نسبت به فردی دیگر متفاوت است.

در این زمینه: کتاب سفر به سوی طنطل

برگرفته از کتاب سفر به سوی طنطل